عبد الله الأنصاري الهروي ( خواجه عبد الله الأنصاري )
38
كشف الأسرار وعدة الأبرار ( تفسير خواجه عبد الله انصارى ) ( فارسى )
با شرف و شادى ، و شرف وى آنست كه رب العالمين آن را - حياة طيبه - خواند و حقيقت زندگى آن نهاد به آن كه گفت : وَ إِنَّ الدَّارَ الْآخِرَةَ لَهِيَ الْحَيَوانُ . كافران و بيگانگان حياة همان قسم اول دانند ، و به آن راه برند ، و قسم دوم خود نشناسند و در نيابند ، لا جرم آن را منكر شدند گفتند : لا تَأْتِينَا السَّاعَةُ ، إِنْ نَظُنُّ إِلَّا ظَنًّا و مومنان بنور معرفت و تأييد الهى اين حياة آن جهانى بشناختند ، و دريافتند ، و به آن ايمان آوردند . رب العالمين آن ايمان ايشان بپسنديد ، و ايشان را در آن بستود و گفت . وَ الَّذِينَ آمَنُوا مُشْفِقُونَ مِنْها ، وَ يَعْلَمُونَ أَنَّهَا الْحَقُّ آنكه در آخر آيت گفت : وَ اللَّهُ عِنْدَهُ حُسْنُ الْمَآبِ - اى - حسن المرجع ، و هى الجنة . آنچه گفت درين آيت كه رفت وصف كافرانست و بهره ايشان . اكنون وصف مؤمنان در گرفت ، و آنچه از بهر ايشان ساخت گفت : قُلْ أَ أُنَبِّئُكُمْ بِخَيْرٍ مِنْ ذلِكُمْ . روى عن عمر رضى اللَّه عنه لمّا سمع هذه الآيات ، قال : « ربنا انك زيّنت و بينّت هذه انّ ما بعدها خير منها فاجعل لعمر و آل عمر الّذي هو خير منها . معنى آيت آنست كه يا محمد : - گوى شما را خبر كنم به از آنچه نصيب كافرانست . اينجا سخن تمام شد . پس ابتداء كرد و گفت : لِلَّذِينَ اتَّقَوْا عِنْدَ رَبِّهِمْ گفتهاند : كه تقوى سه منزلست : منزل اول ترك الكفر و الشرك ، از شرك پرهيز كردن و از كفر دور بودن ، منزل دوم ترك المحارم الّتى تحظرها الشريعة حرامها ، كه شريعت آن را بسته است و حرام كرده و از آن پرهيز كردن ، سوم منزل - حفظ الخواطر و النيات ، خاطر و نيت خويش را پاس داشتن وز پراكندگى نگاه داشتن . اول منزل مسلمانانست ، دوم منزل مؤمنانست ، سوم منزل عارفانست . ميگويد : ايشان كه از شرك بپرهيزيدند و از محظورات شرع باز ايستادند ، و خاطر و نيّت خويش را پاس داشتند . تا در توحيد درست آمدند و راست رفتند ، ايشان راست بنزديك خداوند ايشان بهشتهاى .